محمد تقي جعفري
275
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
كس يك نفس انسانى را احياء كند ، چنان است كه همهء انسانها را احياء نموده است . ) او از پيامبر اعظم صلى اللَّه عليه و آله و سلم شنيده بود كه : يا علىّ لئن هدى اللَّه بك رجلا خير ممّا طلعت الشّمس عليه و غرب ( اى على ، اگر خداوند بوسيلهء تو مردى را هدايت كند بهتر از همهء آن چيزها است كه خورشيد بر آن طلوع و غروب مىكند ) هم او مىدانست كه اگر يك انسان در اين زندگانى بتواند استعدادها و سرمايههاى مثبت الهى خود را به فعليت برساند ، در حقيقت بمقام خليفة اللَّهى رسيده است كه قطعا هم به هدف اعلاى حيات خود مىرسيد و هم در تحقق هدف جهان هستى شركت مىورزد . در اين جا براى توضيح اجمالى اين حقيقت كه انسان در اين زندگى به چه درجه اى و الا گام مىگذارد ، دو مطلب را متذكر مىشويم : مطلب اول - فهم مقام والاى انسانى با نظر به آيات قرآنى است . آيات قرآنى در حدود 20 مورد ، لقاء اللَّه ( ديدار خداوندى ) را مطرح نموده است . اين آيات با كمال صراحت اثبات مىكند كه خداوند متعال در انسانها آن عظمت را بوديعت نهاده است كه با تعليم و تربيت صحيح و با مديريت كامل ، مىتوانند آن عظمت را به فعليت برسانند و به ديدار خداوند جلت عظمته نائل آيند . من اگر بالاتر از اين ، مقامى براى انسانيت سراغ داشتم ، در همين جا متذكر مىگشتم ، ولى من سراغ ندارم و هيچ كس هم سراغ ندارد . مطلب دوم - بياناتى است كه صاحبنظران بزرگ بشرى در بارهء سرمايهء عظيم انسانى در طى قرون متمادى مصرح ساختهاند . يكى از عاليترين بيانات در بارهء مقام عظيم انسانى چند بيت از مولوى است كه ذيلا مىآوريم : هيچ محتاج مىگلگون نه اى ترك كن گلگونه تو گلگونه اى اى رخ گلگونه ات شمس الضحى اى گداى رنگ تو گلگونه ها باده كاندر خم همى جوشد نهان ز اشتياق روى تو جوشد چنان